Kiểm tra mối hàn và nghiệm thu kết cấu thép trước khi xuất xưởng: Những tiêu chí không thể bỏ qua

02/08/2026
SẢN XUẤT CƠ KHÍ


Một kết cấu thép có thể được gia công đúng bản vẽ, hàn bằng tay nghề thợ giỏi, nhưng nếu bỏ qua khâu kiểm tra trước khi xuất xưởng, rủi ro vẫn có thể lọt ra công trình — và lúc đó chi phí sửa chữa, tháo dỡ sẽ cao hơn rất nhiều so với việc phát hiện sớm tại xưởng. Đây là lý do quy trình nghiệm thu nội bộ trước khi giao hàng cần được thực hiện nghiêm túc, không chỉ mang tính hình thức.

Kiểm tra mối hàn bằng mắt thường (VT)

Đây là bước kiểm tra cơ bản nhất nhưng lại phát hiện được phần lớn lỗi phổ biến. Người kiểm tra quan sát trực tiếp mối hàn dưới ánh sáng đủ, đôi khi dùng kính lúp hoặc đèn pin chiếu xiên để làm rõ bề mặt, tìm các dấu hiệu như:

  • Nứt bề mặt mối hàn hoặc nứt chân mối hàn
  • Rỗ khí — các lỗ nhỏ li ti trên bề mặt do khí bị giữ lại khi kim loại đông đặc
  • Hàn không ngấu, không đủ chân bám vào vật liệu nền
  • Mối hàn không đều, cao thấp không đồng nhất, ảnh hưởng thẩm mỹ và có thể là dấu hiệu tay nghề hoặc thông số hàn chưa ổn định
  • Bắn tóe kim loại quá nhiều xung quanh mối hàn

Với các kết cấu thông thường như hộ lan, khung giá đỡ, kiểm tra bằng mắt kết hợp gõ nhẹ bằng búa để phát hiện tiếng kêu bất thường (dấu hiệu rỗng bên trong) là đủ để đánh giá chất lượng.

Kiểm tra kích thước và dung sai lắp ráp

Sau kiểm tra mối hàn, kết cấu được đo lại kích thước tổng thể so với bản vẽ — chiều dài, chiều rộng, khoảng cách lỗ bulong, độ vuông góc giữa các cạnh. Với các cụm chi tiết sẽ lắp ráp với nhau tại công trình (ví dụ giá long môn có nhiều đoạn nối), việc lắp thử tại xưởng trước khi tháo rời đóng gói là bước gần như bắt buộc để đảm bảo khi ráp lại tại hiện trường không bị lệch lỗ, cong vênh.

Sai số cho phép là bao nhiêu?

Tùy loại kết cấu, sai số cho phép thường dao động trong khoảng vài milimet trên mỗi mét chiều dài. Với các kết cấu chịu lực quan trọng hoặc có yêu cầu lắp ghép chính xác với thiết bị khác, dung sai cần được thống nhất rõ với khách hàng ngay từ bước duyệt bản vẽ, tránh tình trạng mỗi bên hiểu một tiêu chuẩn khác nhau khi nghiệm thu.

Kiểm tra với các phương pháp không phá hủy (NDT) khi cần thiết

Với các mối hàn chịu tải trọng lớn hoặc vị trí quan trọng trong kết cấu (ví dụ mối nối chính của cột cần vươn, dầm chịu lực), có thể áp dụng thêm kiểm tra siêu âm (UT) để phát hiện khuyết tật bên trong mối hàn mà mắt thường không thấy được, hoặc kiểm tra thẩm thấu chất lỏng (PT) để phát hiện vết nứt bề mặt nhỏ. Đây không phải bước bắt buộc cho mọi đơn hàng, nhưng nên áp dụng cho các hạng mục có yêu cầu kỹ thuật cao hoặc theo yêu cầu riêng của chủ đầu tư.

Kiểm tra lớp xử lý bề mặt

Sau khi mạ kẽm hoặc sơn tĩnh điện, cần kiểm tra độ dày lớp phủ bằng thiết bị đo chuyên dụng, quan sát độ bám dính và độ đồng đều của lớp phủ, đặc biệt ở các góc cạnh, mối hàn — những vị trí dễ bị mỏng lớp phủ hơn mặt phẳng. Với mạ kẽm nhúng nóng, cần kiểm tra không có vón cục, chảy kẽm không đều hoặc bọt khí kẹt tại các góc kín.

Hồ sơ nghiệm thu và chứng chỉ xuất xưởng

Mỗi lô hàng trước khi giao đều cần có hồ sơ đi kèm gồm: chứng chỉ xuất xưởng thể hiện nguồn gốc, mác thép và các thông số cơ tính của vật liệu sử dụng, biên bản kiểm tra kích thước, và cam kết bảo hành. Đây không chỉ là thủ tục hành chính mà là căn cứ để xử lý trách nhiệm nếu phát sinh vấn đề trong quá trình sử dụng.

Vì sao nên yêu cầu xem hồ sơ trước khi nhận hàng?

Nhiều chủ đầu tư khi nhận hàng chỉ kiểm tra bằng mắt bên ngoài mà bỏ qua việc đối chiếu hồ sơ vật tư. Trên thực tế, đây là bước giúp phát hiện sớm nếu có sai lệch về mác thép hoặc độ dày so với hợp đồng — điều mà mắt thường khó nhận ra sau khi sản phẩm đã được xử lý bề mặt hoàn chỉnh.

Tại Nam Phát, mỗi đơn hàng gia công kết cấu thép đều trải qua đầy đủ các bước kiểm tra nêu trên trước khi xuất xưởng, kèm chứng chỉ đầy đủ và bảo hành 12 tháng. Nếu cần tư vấn về tiêu chí nghiệm thu cho hạng mục cụ thể, liên hệ hotline 0917 787 428.

Chia sẻ

Bài viết liên quan